Bởi Phan Hà Thái, Founder ViRFQ|Cập nhật: 24/04/2026|~8 phút đọc
L/C trả chậm (Usance/Deferred) là gì? Kỳ hạn, chiết khấu & rủi ro
TL;DR
L/C trả chậm (Usance/Deferred L/C) = thư tín dụng thanh toán SAU 30/60/90/180 ngày kể từ ngày B/L. Người mua lợi dòng tiền; người bán có thể chiết khấu L/C tại ngân hàng để nhận tiền trước hạn, phí 0.2-0.5%/quý. Phổ biến: cà phê VN → EU 60-90 ngày, điều → USA 30-60 ngày. Khác L/C at sight (trả ngay) về thời điểm thanh toán. 3 rủi ro chính: tỷ giá, thanh khoản người bán, rủi ro quốc gia và ngân hàng kéo dài.
1. L/C trả chậm là gì?
L/C trả chậm — tiếng Anh gọi là Usance L/C hoặc Deferred Payment L/C — là thư tín dụng mà ngân hàng phát hành thanh toán cho người bán SAU một kỳ hạn đã thỏa thuận trong L/C, thay vì ngay lập tức. Kỳ hạn phổ biến: 30, 60, 90, 120, 180 ngày.
Kỳ hạn tính từ một trong các mốc sau (xem mục 42C trong L/C):
- After B/L date (sau ngày vận đơn) — phổ biến nhất cho xuất khẩu nông sản
- After presentation date (sau ngày xuất trình chứng từ)
- After sight (sau khi ngân hàng chấp nhận chứng từ)
Xem đầy đủ các loại L/C trong pillar hướng dẫn.
2. Usance L/C vs Deferred L/C — phân biệt
2 thuật ngữ thường được dùng lẫn lộn nhưng có khác biệt kỹ thuật:
| Tiêu chí | Usance L/C | Deferred Payment L/C |
|---|---|---|
| Hối phiếu (Draft) | Có — Time Draft kỳ hạn | Không |
| Chiết khấu | Dễ dàng (chiết khấu hối phiếu) | Khó hơn (cần dùng Assignment of Proceeds) |
| Phí chấp nhận (Acceptance) | Có — bởi Accepting Bank | Không |
| Thị trường phổ biến | EU, USA | Trung Đông, châu Á |
Trên thực tế, người bán cần xem mục 41A (Available with) và 42C (Drafts at)trong L/C để biết chính xác loại. Nếu có “Drafts at X days after B/L” → Usance. Nếu chỉ ghi “Payment X days after B/L” không kèm draft → Deferred.
3. Chiết khấu L/C — cách nhận tiền sớm
Chiết khấu L/C (L/C discount) là dịch vụ mà ngân hàng ứng trước tiền cho người bán khi bộ chứng từ được ngân hàng phát hành chấp nhận, thay vì đợi đến kỳ hạn trả chậm. Người bán nhận tiền sớm với phí chiết khấu, ngân hàng thu tiền từ ngân hàng phát hành khi đến hạn.
Công thức tính phí chiết khấu
Phí = Giá trị L/C × Lãi suất chiết khấu × Số ngày còn lại / 360
Ví dụ chiết khấu L/C $100,000 Usance 90 ngày:
- Lãi suất chiết khấu ngân hàng VN: ~6-8%/năm (tương đương 1.5-2%/quý)
- Người bán xuất trình chứng từ ngày 1 → còn 90 ngày đến hạn thanh toán
- Phí chiết khấu: $100,000 × 7% × 90/360 = $1,750
- Người bán nhận ngay $98,250 thay vì $100,000 sau 90 ngày
- Lợi ích: có dòng tiền mua nguyên liệu cho đơn hàng tiếp theo, bù đắp chi phí vốn
Các ngân hàng đối tác ViRFQ — VCB, VietinBank, MBBank, VPBank — đều cung cấp dịch vụ chiết khấu L/C. Lãi suất chiết khấu tùy thuộc uy tín của ngân hàng phát hành (ngân hàng lớn EU/JP có lãi suất thấp hơn; ngân hàng thị trường mới nổi lãi suất cao hơn).
4. Khi nào nên chấp nhận L/C trả chậm?
Trường hợp nên dùng
- Người mua là nhà bán lẻ/nhà phân phối có uy tín — chuỗi cà phê EU, siêu thị Nhật cần thời gian bán hàng
- Giao dịch dài hạn với người mua đã quen — người bán có đệm vốn và tin tưởng
- Người bán có quan hệ tốt với ngân hàng để chiết khấu dễ dàng
- Margin giao dịch đủ cover chi phí chiết khấu (>5% margin là an toàn)
- Cạnh tranh với đối thủ chào điều khoản thanh toán linh hoạt
Pattern theo commodity
- Cà phê Robusta VN → EU (Đức, Ý): Usance 60-90 ngày after B/L
- Điều W320 → USA: Usance 30-60 ngày
- Hồ tiêu → Nhật: Usance 90-120 ngày
- Cao su thiên nhiên → Trung Quốc: Usance 60-90 ngày
5. 3 rủi ro của L/C trả chậm & cách phòng tránh
Rủi ro 1: Biến động tỷ giá
90-180 ngày là thời gian đủ để USD/VND hoặc EUR/VND biến động mạnh. Nếu VND mạnh lên, người bán nhận ít VND hơn khi chuyển đổi. Phòng tránh: dùng forward contract (hợp đồng kỳ hạn) với ngân hàng để khóa tỷ giá, phí ~0.1-0.3%.
Rủi ro 2: Thanh khoản người bán
Người bán phải tài trợ vốn 60-180 ngày — có thể cần vay ngân hàng, ảnh hưởng khả năng nhận đơn mới. Phòng tránh: chiết khấu L/C để thu tiền sớm, hoặc yêu cầu người mua trả cọc T/T 20-30% trước.
Rủi ro 3: Country/Bank risk kéo dài
Trong 90-180 ngày, có thể xảy ra khủng hoảng kinh tế, chính trị tại nước người mua, hoặc ngân hàng phát hành gặp vấn đề. Phòng tránh: yêu cầu Confirmed L/C khi người mua ở thị trường rủi ro.
Câu hỏi thường gặp
L/C trả chậm (Usance/Deferred) là gì?▼
L/C trả chậm (Usance L/C, Deferred L/C) là thư tín dụng mà ngân hàng phát hành thanh toán SAU một kỳ hạn quy định — thường 30, 60, 90, hoặc 180 ngày kể từ ngày B/L (ngày giao hàng) hoặc ngày xuất trình chứng từ. Khác với L/C at sight (trả ngay), L/C trả chậm cho người mua thời gian bán hàng trước khi thanh toán.
L/C Usance và L/C Deferred khác nhau thế nào?▼
Về bản chất giống nhau — đều là L/C trả chậm. Usance L/C thường dùng hối phiếu có kỳ hạn (time draft) mà người bán có thể chiết khấu; Deferred Payment L/C không dùng hối phiếu, thanh toán trực tiếp khi đến hạn. Trên thực tế, thuật ngữ thường được dùng lẫn lộn.
Kỳ hạn L/C trả chậm phổ biến là bao lâu?▼
Kỳ hạn phổ biến: 30, 45, 60, 90, 120, 180 ngày. Cà phê VN sang EU thường 60-90 ngày. Điều sang USA thường 30-60 ngày. Hồ tiêu sang Nhật 90-120 ngày. Kỳ hạn tính từ ngày B/L (shipment date). Một số hợp đồng dùng kỳ hạn tính từ ngày xuất trình chứng từ (presentation date) — cần đọc kỹ mục 42C trong L/C.
Chiết khấu L/C là gì? Phí bao nhiêu?▼
Chiết khấu L/C (L/C discount) là dịch vụ ngân hàng ứng trước tiền cho người bán khi xuất trình chứng từ hợp lệ, thay vì đợi đến kỳ hạn L/C trả chậm. Ngân hàng trừ phí chiết khấu 0.2-0.5%/quý (khoảng 0.8-2%/năm). Ví dụ: L/C $100K Usance 90 ngày chiết khấu với phí 0.3%/quý → người bán nhận $99,700 sau 5-7 ngày thay vì $100,000 sau 90 ngày.
Ai chịu phí chấp nhận trả chậm (Acceptance fee)?▼
Phí chấp nhận trả chậm 0.2-0.5%/quý áp dụng với L/C Usance có hối phiếu (time draft). Thông thường người mua chịu phí này vì là bên được hưởng lợi từ việc trả chậm. Tuy nhiên, trong đàm phán, có thể chia 50/50 hoặc người bán chịu nếu muốn đưa offer hấp dẫn hơn. Cần ghi rõ trong hợp đồng ngoại thương.
Khi nào nên dùng L/C trả chậm?▼
L/C Usance phù hợp khi: (1) Người mua là nhà bán lẻ/nhà phân phối cần thời gian bán hàng trước khi trả tiền (chuỗi cà phê, siêu thị EU); (2) Giao dịch dài hạn với người mua uy tín, người bán có đệm vốn; (3) Người mua yêu cầu điều khoản thanh toán linh hoạt để cạnh tranh với chào hàng của đối thủ; (4) Người bán có ngân hàng đối tác cung cấp dịch vụ chiết khấu tốt.
Rủi ro của L/C trả chậm là gì?▼
3 rủi ro chính: (1) Rủi ro tỷ giá — 90-180 ngày biến động USD/VND hoặc EUR/VND ảnh hưởng giá trị thực; (2) Rủi ro thanh khoản cho người bán — phải tài trợ vốn 60-180 ngày, có thể cần vay ngân hàng; (3) Rủi ro quốc gia và ngân hàng trong giai đoạn trả chậm — nếu ngân hàng phát hành hoặc quốc gia của người mua gặp khủng hoảng, có thể ảnh hưởng khả năng thu hồi tiền.
Có thể đổi L/C Usance sang At Sight không?▼
Có, qua amendment (sửa đổi) L/C. Cần sự đồng ý của TẤT CẢ các bên: người mua, ngân hàng phát hành, và người bán (ngân hàng xác nhận nếu có). Thông thường người mua sẽ chịu phí amendment (20-50 USD) và có thể yêu cầu giảm giá hoặc điều kiện khác để bù đắp việc mất lợi ích trả chậm. Nên đàm phán điều khoản này ngay trong hợp đồng gốc.