Xuất khẩu thủy sản Việt Nam: số liệu và kiểm soát lô hàng

1. Số liệu và cách đọc đúng phạm vi

Mốc đối chiếu: năm 2024. Xuất khẩu thủy sản Việt Nam: 10,0 tỷ USD; không gộp các loài thành một lượng chuẩn cho báo giá. Phạm vi: Thủy sản xuất khẩu cả năm 2024; không gọi là lần đầu vượt 10 tỷ USD.

Nguồn: Bộ Công Thương, Báo cáo Xuất nhập khẩu Việt Nam 2024. Đây là số lịch sử để đối chiếu cùng kỳ, không phải kết quả năm 2026 hay báo giá hiện tại.

Khi so sánh với báo cáo mới, cần giữ cùng kỳ, đơn vị và phạm vi hàng. Không cộng dự báo với số thực hiện, không gộp số lũy kế với cả năm và không dùng kim ngạch để suy ra lợi nhuận doanh nghiệp.

2. Sản phẩm và thông tin cần chốt

• Tôm: tên loài, nuôi hay khai thác, cỡ, dạng nguyên con/bỏ đầu/bóc vỏ, tỷ lệ mạ băng và cách tính khối lượng tịnh.
• Cá tra: dạng phi lê, mức trimming, màu, cỡ, tỷ lệ mạ băng, phụ gia nếu có và định lượng thực.
• Hải sản khai thác: bổ sung thông tin loài, nguồn khai thác và hồ sơ truy xuất theo quy định của tuyến nhập khẩu.
• Sản phẩm chế biến: công thức, chất gây dị ứng, nhãn, bao bì và hạn sử dụng; không dùng hồ sơ hàng nguyên liệu cho mọi sản phẩm bán lẻ.

3. Lựa chọn thị trường và yêu cầu buyer

Hãy kiểm tra sản phẩm và cơ sở có đáp ứng điều kiện của thị trường trước khi nhận đơn. Chứng nhận tự nguyện như ASC hoặc BAP có thể là yêu cầu của buyer, nhưng không thay thế toàn bộ điều kiện pháp lý, kiểm tra dư lượng hoặc chứng thư lô hàng.

• Với EU, phân biệt yêu cầu cơ sở/an toàn thực phẩm và hồ sơ chống khai thác bất hợp pháp đối với sản phẩm thuộc phạm vi.
• Với Mỹ, kiểm tra chương trình áp dụng theo loài và nguồn hàng, không suy từ một lệnh hạn chế rằng toàn bộ thủy sản nuôi đều bị cấm.
• Đối với MMPA, đối chiếu danh sách nghề cá và sản phẩm hiện hành của NOAA; phạm vi phụ thuộc nghề cá/nguồn khai thác, không chỉ tên quốc gia.

4. Chuỗi lạnh và nghiệm thu trọng lượng

Một quotation cần cho buyer biết họ đang trả tiền cho khối lượng nào: khối lượng tịnh sản phẩm, lượng mạ băng, bao bì và dung sai. Nếu hai bên dùng hai cách cân khác nhau, tranh chấp có thể phát sinh dù hàng vẫn đúng cỡ.

• Thống nhất cách xác định khối lượng tịnh, tỷ lệ mạ băng, cỡ và phương pháp lấy mẫu.
• Dùng điều kiện nhiệt độ theo sản phẩm và quy trình đã xác nhận; quy định người theo dõi dữ liệu và xử lý khi có sai lệch.
• Đối chiếu mã lô trên nhãn, phiếu kiểm nghiệm, chứng thư và hồ sơ kho lạnh.
• Tính chi phí kiểm nghiệm, lưu kho và kiểm tra tại nơi đến trong phương án giá; không cam kết thời gian thông quan cố định.

5. Chuyển từ chuẩn bị sản phẩm sang thực hiện đơn hàng